Ένας πολυμαθής καθηγητής πανεπιστημίου, θέλοντας να μάθει περισσότερα για την φιλοσοφία του Ζεν πήγε να συναντήσει τον διδάσκαλο Ναν-ίν. Ο διδάσκαλος τον καλωσόρισε και του προσέφερε τσάι. Καθώς ο διδάσκαλος σερβίριζε τσάι, ο καθηγητής μιλούσε για το Ζεν, χωρίς να σταματά καθόλου. Ο διδάσκαλος έβαζε τσάι στην κούπα του καθηγητή, και ακόμα κι όταν ξεχείλισε, συνέχιζε να βάζει τσάι. Ο καθηγητής παρακολουθούσε τον διδάσκαλο καθώς μιλούσε, μέχρι που δεν άντεξε άλλο και τον ρώτησε “μα, δεν το βλέπετε ότι έχει ξεχειλίσει;! Δεν χωράει άλλο τσάι!”. “Ακριβώς”, είπε ήρεμα ο Ναν-ίν. “Όπως το φλυτζάνι, κι ο νους σας ξεχειλίζει με τις θεωρίες και τις απόψεις σας. Πώς να σας διδάξω Ζεν αν δεν τον αδειάσετε πρώτα; Δεν χωράει άλλο!”
Archive for March, 2008
Η μέθοδος ΖΕΝ Insight αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για την πραγμάτωση της πνευματικής αφύπνισης. Θέτοντάς το απλά, το ΚΟΑΝ είναι μια λέξη, φράση ή ιστορία, η οποία στοχεύει να μας βοηθήσει να πάμε στην κατάσταση πέρα από τη σκέψη. Η ουσία της χρήσης του ΚΟΑΝ βρίσκεται στη δύναμη που διαθέτει να μας ελευθερώσει από την υπερ-εξάρτηση στη λογική, επαγωγική σκέψη, ως μόνο μέσο για την επίλυση των προβλημάτων μας. Ένα ΚΟΑΝ μπορεί να λυθεί μόνο αν βιωθεί «ολιστικά». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνουμε ένα με το ερώτημα προκειμένου να ανακαλύψουμε την απάντηση. Ολόκληρο το σώμα και ο νους μας πρέπει να συμμετάσχουν προκειμένου να ανακαλύψουμε την αληθινή μας φύση και να διαπεράσουμε τον τοίχο της εννοιολογικής σκέψης.
Στη Δύση, και ειδικότερα στη σύγχρονη εποχή, έχουμε την τάση να θεωρούμε κάθε τι που δεν μπορεί να λυθεί λογικά σαν δυσνόητο ή παράδοξο. Το ΖΕΝ Insight μας δείχνει ότι τα μεγάλα ζητήματα της ζωής, του θανάτου και της αληθινής μας φύσης απλά δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με ένα καθαρά λογικό τρόπο. Δεν είναι ότι η υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τη λογική, απλά είναι πολύ περιορισμένη για να μπορέσει να μας οδηγήσει στην αναγκαία εμπειρία για την αληθινή κατανόηση.
Στο ΖΕΝ Insight χρησιμοποιούμε αφ’ ενός ερωτήματα που χαρακτηρίζονται από διαχρονική υπαρξιακή αξία, όπως, «Ποιος είμαι;» «Τι είναι ζωή;» «Ποιο είναι το νόημα της ζωής;» «Τι είναι αγάπη;» «Ποιος ακούει;» κ.ά., και αφ’ ετέρου ερωτήματα που προκύπτουν μέσα στην καθημερινή ζωή – GENZOKOAN – και τα οποία μπορεί να είναι πολύ προσωπικά και παροδικά.
Η μέθοδος εργασίας πάνω στα ερωτήματα γίνεται σύμφωνα με την τεχνική των «Δυάδων» , και όχι ατομικά και μοναχικά από τον καθένα.
Η διαδικασία εφαρμογής του ΖΕΝ Insight μοιάζει με μια απαλή, αλλά πολύ δυνατή συναισθηματική κάθαρση. Το να κάθεστε στοχαζόμενοι το ερώτημα απέναντι από κάποιον άλλο, ο οποίος σας δίνει όλη την προσοχή του χωρίς να σας κρίνει με λόγια ή με τη γλώσσα του σώματος, δημιουργεί ένα αίσθημα εμπιστοσύνης και οικειότητας που κάνει δυνατή την έκφρασή σας από τον πυρήνα της ύπαρξής σας. Και αυτή είναι ίσως μια από τις ελάχιστες φορές στη ζωή που μπορεί να έχετε αυτή την εμπειρία, γιατί συνήθως όταν μοιράζεστε κάτι από καρδιάς στους άλλους εκείνοι αντιδρούν με βερμπαλισμό που βγαίνει από την περιορισμένη τους θέαση των πραγμάτων. Και αυτή η αντίδρασή τους καταγράφεται μέσα σας ασυνείδητα ως κριτική, η οποία γενικά φαίνεται ότι μπλοκάρει τη φυσική εξελικτική διαδικασία.
Η διαδικασία του ΖΕΝ Insight είναι μοναδική γιατί σας δίνει την ευκαιρία να εξερευνήσετε τα υπαρξιακά ή προσωπικά σας ερωτήματα στην ενεργητική παρουσία μιας άλλης ανθρώπινης ύπαρξης, η οποία ωστόσο δεν παρεμβαίνει καθόλου στη διαδικασία αυτo-ανακάλυψής σας. Αυτή η δυναμική διαδικασία μπορεί να σας βοηθήσει να ξεφορτωθείτε τους προγραμματισμούς μιας ολόκληρης ζωής, αφήνοντάς σας με καινούργιες κατανοήσεις και ελευθερώνοντας ενέργεια για να μπορείτε να ζείτε περισσότερο τη στιγμή. Αν κρατήσετε το ερώτημα στην καρδιά σας με ένταση, η απάντηση θα εμφανιστεί αναπόφευκτα.
Όπως κάθε μορφή διαλογισμού, η εφαρμογή της τεχνικής του ΖΕΝ Insight απαιτεί πειθαρχία, επιμονή, επίγνωση, εγρήγορση και μια παιχνιδιάρικη διάθεση. Όταν όλα αυτά είναι εκεί, η κίνηση προς το εσωτερικό σας κέντρο προχωράει παρ’ όλα τα εμπόδια, και τελικά μπορείτε να έχετε μια μικρότερη ή μεγαλύτερη γεύση της αφύπνισης, ή του satori όπως λέγεται στο ΖΕΝ.
Από πολύ μικρή ηλικία διδασκόμαστε πώς να φροντίζουμε το σώμα μας. Μαθαίνουμε να πλένουμε τα μαλλιά μας, να βουρτσίζουμε τα δόντια μας και να κόβουμε τα νύχια μας. Μας λένε ότι πρέπει να γυμνάζουμε το σώμα μας και ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις ανθυγιεινές τροφές. Μαθαίνουμε όλα αυτά που οι γονείς και οι δάσκαλοί μας θεωρούν σημαντικά προκειμένου να ζήσουμε ευτυχισμένες, δημιουργικές ζωές.
Σπάνια, ωστόσο, διδασκόμαστε τι να κάνουμε με τις σκέψεις μας. Φυσικά, για κάποιες σκέψεις δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα. Έρχονται και φεύγουν χωρίς πρόβλημα όπως τα πουλιά που μπαίνουν και βγαίνουν στο οπτικό μας πεδίο. Πολλές άλλες όμως κολλάνε στο κεφάλι μας όπως οι μύγες στην κολλητική ταινία. Μερικές μένουν για χρόνια, ακόμη και για μια ζωή, δημιουργώντας ένα κεφάλι γεμάτο ανησυχία, αναστάτωση και φασαρία – μια κατάσταση ύπαρξης που επηρεάζει όλες τις πλευρές της ζωής. Τι είναι αυτό που δημιουργεί αυτή την κόλλα που κατακρατεί τις σκέψεις στο νου μας τόσο καιρό μετά την όποια χρησιμότητά τους; Αυτή η κόλλα δημιουργείται από τον εγωικό νου μας, ένα σύστημα όχι πολύ διαφορετικό από τα άλλα συστήματα που επιτρέπουν στο σώμα μας να συνεχίζει να υπάρχει: το κεντρικό νευρικό σύστημα, το καρδιαγγειακό σύστημα, το γαστρικό σύστημα και ούτω καθεξής.
Ο ανθρώπινος εγωικός νους αναπτύχθηκε προκειμένου να επιβεβαιώσει και να βαθύνει τη χωριστικότητα της οικογένειας, της φυλής, της θρησκείας, της κουλτούρας, του έθνους και των ειδών – δηλ. να μας βοηθήσει να δημιουργήσουμε την ατομική μας ταυτότητα. Εξ ορισμού λοιπόν, ο εγωικός νους απαρτίζεται από εγωκεντρικές σκέψεις. Χωρίς αυτόν, οι άνθρωποι θα στερούνταν αυτο-ενδιαφέροντος, κατεύθυνσης και κίνητρου. Όμως, παρότι ο σκοπός του είναι εξασφαλίσει στον άνθρωπο εξατομίκευση και κοινωνική δομή με τη οποία μπορεί να επιβιώσει, ο εγωικός νους περιορίζει την ανθρώπινη εξέλιξη μέσω του χωρισμού.
Από μόνος του, ο εγωικός νους δεν είναι πρόβλημα. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν καθίσταται κυρίαρχος, εμποδίζοντας την ιδεώδη αλληλεπίδραση μεταξύ χωρισμού (εγωικός νους) και ένωσης (Αληθινός Εαυτός). Ο εγωικός νους είναι βοηθητικός μόνο μέχρι του σημείου όπου η ανάπτυξη του εαυτού μας γίνεται άκαμπτη και εκλεκτική – μέχρις ότου το περιεχόμενο του εγωικού νου είναι όλα όσα είμαστε, όλα όσα μπορούμε να είμαστε, και όταν δεν ξέρουμε πώς να τον χαλαρώσουμε. Όταν γίνεται υπερδραστήριος, περιορίζει τη συνειδητότητα, δημιουργεί φόβο και διακόπτει την αρμονία και την ισορροπία της σύνδεσης νου-σώματος. Η κατανόηση του εγωικού νου μας και των λειτουργιών του είναι ουσιώδης προκειμένου να απελευθερωθούμε από τις αυτο-περιοριστικές σκέψεις.
Ο εγωικός νους βασίζεται σε συγκεκριμένες σκέψεις, τις οποίες αποκαλούμε –σύμφωνα με την Joko Beck – απαιτήσεις. Οι απαιτήσεις αυτές ενδυναμώνουν τον τραυματισμένο εαυτό και υπαγορεύουν πώς θα πρέπει να είμαστε και πώς θα πρέπει να είναι ο κόσμος κάθε στιγμή. Κάθε φορά που νοιώθουμε ότι αυτές οι απαιτήσεις δεν ικανοποιούνται, βιώνουμε τα συμπτώματα ενός ενεργοποιημένου εγωικού νου – ένταση, φόβο και σωματική πίεση. Επειδή είναι εκδηλώσεις του τραυματισμένου εαυτού, οι απαιτήσεις του εγωικού νου μας μάς αναγκάζουν σε άσκοπη σπατάλη ενέργειας προκειμένου να τις ικανοποιήσουμε.
Στόχος του ZEN Opening είναι να σας δώσει έναν νέο και συναρπαστικό τρόπο να δείτε τη ζωή σας και να σας προμηθεύσει με εργαλεία που μπορούν να «χαλαρώσουν» τον υπερδραστήριο εγωικό νου. Το πρώτο είναι η εξάσκηση της επίγνωσης η οποία επιτρέπει στον εγωικό νου να χαλαρώσει. Με την επίγνωση επιστρέφετε στην παρούσα στιγμή και συνειδητοποιείτε τις εικόνες, τους ήχους, τις φυσικές αισθήσεις, και τις σκέψεις που περνάνε από μέσα σας, είτε είστε αγχωμένοι είτε χαλαροί, χαρούμενοι ή δυστυχισμένοι, ξεκάθαροι ή μπερδεμένοι. Το δεύτερο είναι η εξοικείωση με τον εγωικό νου, το οποίο σημαίνει την αναγνώριση και την εξοικείωση με τις απαιτήσεις του και τον τρόπο που περιορίζουν τη ζωή σας. Αυτό γίνεται μέσα από την χαρτογράφηση του νου-σώματος.
Όταν ο εγωικός νους χαλαρώσει, λειτουργούμε φυσικά. Η φυσική λειτουργία επιτρέπει την εκδήλωση του Αληθινού Εαυτού μας – ενός Εαυτού που δεν μπορεί να συλλάβει ο σκεπτόμενος νους. Ζώντας όλο και περισσότερο μέσα από τον Αληθινό μας Εαυτό μπορούμε να δώσουμε ουσιαστικό νόημα στη ζωή, στις σχέσεις, στις δραστηριότητες, στη φύση, στην κάθε στιγμή. Δεν πρόκειται για κάποιου είδους πολυτέλεια γιατί απλά είναι το φυσικό μας δικαίωμα, ό,τι πιο αληθινό στην ουσία της ύπαρξής μας. Απλά το έχουμε ξεχάσει και ίσως είναι πια καιρός να το ανακαλύψουμε για λογαριασμό μας.
Η κατανόηση της προσωπικότητας, των συναισθημάτων και των σχέσεων μέσα από την βιωματική εργασία με τις Ενεργειακές Οικογένειες
Οι Ενεργειακές Οικογένειες διαπερνούν την ίδια την ύπαρξή μας, τις αλληλεπιδράσεις μας με τους άλλους, και κάθε όψη του φαινομενικού κόσμου. Εκδηλώνονται στην έκφραση του σώματος, στις συναισθηματικές διαθέσεις και στους τύπους προσωπικότητας, όπως επίσης στα τοπία, στις εποχές και στα περιβάλλοντα. Κάθε ενεργειακή μορφή εκδηλώνεται με κάποια στοιχεία προσωπικότητας τα οποία θεωρούμε δυσλειτουργικά ή νευρωτικά και με κάποια που θεωρούμε δημιουργικά ή γεμάτα σοφία. Τόσο τα δυσάρεστα όσο και τα ευχάριστα συναισθήματα εμφανίζονται μέσα απ’ αυτή την ενεργειακή μήτρα.
Κατά συνέπεια, ακόμη και οι πιο αρνητικές συναισθηματικές μας καταστάσεις δεν είναι παρά διαστρεβλωμένες εκφράσεις της ίδιας Ενέργειας. Αν μπορέσουμε να μείνουμε μαζί της με τον κατάλληλο τρόπο, η έκφραση της ενέργειας μπορεί να αλλάξει στη θετική της μορφή. Πάνω απ’ όλα, η μέθοδος αυτή είναι μέθοδος αποδοχής και όχι διαμάχης και πιεστικής διάθεσης για αλλαγή. Ας δούμε όμως λίγο καλύτερα πώς πραγματοποιείται η εσωτερική συναισθηματική αλχημεία και πιο είναι το κλειδί της όλης διαδικασίας που εφαρμόζεται στο ΖΕΝ Τantra.
Η Φυσική μας εξηγεί τι συμβαίνει όταν η υγρασία συσσωρεύεται και τα σύννεφα πυκνώνουν τόσο πολύ, ώστε στην αρχή το φως του ήλιου δεν μπορεί να τα διαπεράσει για να εξατμίσει την υγρασία. Αρχικά το φως κυριολεκτικά αντανακλάται στις σταγόνες του νερού, καθεμία από τις οποίες μοιάζει με μικρό σφαιρικό καθρέφτη, σκορπίζοντας το φως προς όλες τις κατευθύνσεις. Όμως, καθώς η σταθερή παρουσία του ήλιου θερμαίνει τις σταγόνες του νερού που συνθέτουν το σύννεφο, η υγρασία αρχίζει σιγά-σιγά να εξατμίζεται. Τελικά τα σύννεφα διαλύονται.
Αυτό παραλληλίζεται με την εσωτερική αλχημεία - τη μετάβαση από μια μπερδεμένη συναισθηματική κατάσταση στη διαύγεια και το φως της ύπαρξης. Η Παρατήρηση, η διεισδυτική επίγνωση, αποτελεί τη φλόγα αυτής της εσώτερης αλχημείας. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η πνευματική ομίχλη θα διαλύεται κάθε φορά που τη συνειδητοποιούμε. Αλλά αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και σχετιζόμαστε με τις διάφορες νοητικές καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε.
Η Παρατήρηση είναι η επίγνωση που πηγάζει από τη διαλογιστική άσκηση ΖΕΝ. Μέσω αυτής της επίγνωσης μπορούμε να αναπτύξουμε την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα όπως ακριβώς είναι κάθε στιγμή. Συνήθως η προσοχή μας διασπάται πολύ εύκολα, παρασύρεται εδώ κι εκεί σε σκόρπιες σκέψεις, φευγαλέες αναμνήσεις, γοητευτικές φαντασιώσεις, ψήγματα πραγμάτων που είδαμε, ακούσαμε ή αντιληφθήκαμε με κάποιον άλλον τρόπο. Αντιθέτως, η Παρατήρηση αποτελεί μία αδιάσπαστη και συνεχή προσοχή στις κινήσεις του ίδιου του νου· αντί να παρασύρεται και να αιχμαλωτίζεται από μια σκέψη ή κάποιο συναίσθημα, η Παρατήρηση απλά τα παρατηρεί με σταθερότητα, καθώς έρχονται και φεύγουν.
Ουσιαστικά η Παρατήρηση συνεπάγεται ένα νέο είδος προσοχής που διευρύνει το πεδίο της επίγνωσης, ενώ ταυτόχρονα οξύνει την ακρίβεια της. Ασκώντας το νου μας κατ’ αυτόν τον τρόπο μαθαίνουμε πώς να απελευθερωνόμαστε από σκέψεις και συναισθήματα που μας αποσπούν από το παρόν και πώς να επικεντρώνουμε την επίγνωση μας στην παρούσα εμπειρία μας. Αν η διάσπαση της προσοχής προκαλεί συναισθηματική αναστάτωση, τότε η ικανότητα μας να “διατηρούμε σταθερό το βλέμμα μας”, να συνεχίζουμε να παρατηρούμε μπορεί να επιφέρει μεγαλύτερη διαύγεια και ενόραση.
Η Παρατήρηση έχει τις ρίζες της σε ένα πανάρχαιο σύστημα ψυχολογίας του ΖΕΝ, ελάχιστα γνωστό στη Δύση, το οποίο ακόμα και σήμερα προσφέρει μια πολυσύνθετη κατανόηση των οδυνηρών συναισθημάτων που υπονομεύουν την ευτυχία μας. Αυτού του είδους η ψυχολογία προσφέρει μια επιστημονική προσέγγιση στην εσωτερική διεργασία, μια θεωρία του νου από την οποία ο καθένας μπορεί να αντλήσει βαθιά ενόραση και να ωφεληθεί. Όταν εφαρμόζουμε αυτήν την προσέγγιση, δεν δίνουμε έμφαση τόσο στα προβλήματα της ζωής μας, όσο στην απόκτηση νοητικής διαύγειας και υγείας. Αν το κατορθώσουμε αυτό, τότε τα προβλήματα μας θα επιλύονται ευκολότερα και θα τα αντιμετωπίζουμε ως ευκαιρίες για μάθηση, όχι ως απειλές που πρέπει να αποφεύγουμε.
Η ψυχολογία της Tantra έχει μια ανανεωτικά θετική άποψη για την ανθρώπινη φύση: θεωρεί τα συναισθηματικά μας προβλήματα παροδικά και επιφανειακά. Δίνεται έμφαση σε όσα μας πηγαίνουν καλά, σε αντίθεση με τη δυτική ψυχολογία που επιμένει να διερευνά ποιο είναι το πρόβλημα μας. Η ψυχολογία της Tantra αποδέχεται τα διαταραγμένα συναισθήματα μας, αλλά τα αντιμετωπίζει ως κάτι που συγκαλύπτει το καλό που όλοι έχουμε μέσα μας, όπως τα σύννεφα σκεπάζουν τον ήλιο. Με αυτήν την έννοια, οι πιο σκοτεινές στιγμές μας και τα πιο ενοχλητικά συναισθήματα μας δίνουν την ευκαιρία να αποκαλύψουμε την έμφυτη σοφία μας, αν φυσικά επιλέξουμε να τα χρησιμοποιήσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο.
Χρειάζεται επίγνωση, χρόνος και άσκηση προκειμένου να κατανοήσουμε πλήρως ολόκληρο το φάσμα των Ενεργειών μέσα μας. Η εργασία αυτή γίνεται στα πλαίσια του ZEN Tantra και αποτελεί μια καθαρά εμπειρική επαφή με τις ιδιότητες των Ενεργειών μέσω χρωμάτων, ήχων κ.τ.λ.
Μέσω της εργασίας αυτής έχουμε τη δυνατότητα μετασχηματισμού της νευρωτικής όψης μιας Ενέργειας στην θετική, υγιή της πλευρά, γεγονός που μας επιτρέπει να εργαστούμε με τα δύσκολα για μας συναισθήματα πετυχαίνοντας τον μετασχηματισμό τους.
Το ΖΕΝ Tantra προσφέρει έναν μοναδικό τρόπο βιωματικής εργασίας και κατανόησης της ψυχολογικής μας δομής, καλλιεργώντας συγχρόνως την επίγνωση και τη συνειδητότητα, δηλ. την πνευματική διάσταση μέσα μας.